توافق آمریکا و روسیه و آینده ی کردها

مذاکرات هفته پیش (۲۷ آگوست) وزرای امور خارجه آمریکا و روسیه درباره تضمین آتش‌بس در سوریه و توافق در خصوص همکاری متقابل اطلاعاتی و هماهنگی نظامی برای مبارزه با داعش و القاعده بدون نتیجه­ی ملموسی به پایان رسید.

به گزارش مجاهدان، مذاکرات هفته پیش (۲۷ آگوست) وزرای امور خارجه آمریکا و روسیه درباره تضمین آتش‌بس در سوریه و توافق در خصوص همکاری متقابل اطلاعاتی و هماهنگی نظامی برای مبارزه با داعش و القاعده بدون نتیجه­ی ملموسی به پایان رسید. این مذاکرات همچنین در دیدار سران دو کشور در حاشیه­ی اجلاس سران کشورهای عضو گروه جی بیست (۶ سپتامبر) ادامه یافت. اما آنچه که این مذاکرات را از نمونه­های پیشین متمایز می­کند تحولاتی است که در عرصه نظامی روی داده است. به نحوی که در ماه آگوست نظاره­گر همکاری نظامی نزدیک­تر ایران و روسیه و چرخش تاکتیکی در سیاست­های منطقه­ای ترکیه و نهایتاً ورود مستقیم نظامی آنکارا به بحران سوریه بوده­ایم که از پیامدهای پیشروی نیروهای دموکراتیک سوریه به رهبری کردها و مورد حمایت ایالات متحده در اتصال سرزمین­های کردنشین به­هم محسوب می­شود. در اوایل ماه سپتامبر نیز موفقیت­های ارتش سوریه در آزادسازی شهرک‌های «میدعا، النشابیه و البحاریه» در غوطه­ی شرقی دمشق را شاهد بودیم. حال با در نظر داشتن این تحولات سوالی که محل گمانه­زنی­ها قرار گرفته است درباره­ی آینده­ی سیاسی کردهای سوریه در توافق احتمالی آمریکا و روسیه و گزینه­های پیش روی کردها پس از آن می­باشد.

با وجود آنکه مذاکرات دو وزیر خارجه در ژنو بدون رسیدن به توافق پایان یافت اما هر دو طرف در نزدیک شدن مواضع و کمرنگ شدن اختلافات  اشتراک نظر دارند. نزدیک شدن به پایاندوران ریاست­جمهوری اوباما را می­توان عامل مهمی در این زمینه قلمداد نمود. از یکسو اوباما در تلاش است تا با خاتمه دادن به جنگ در سوریه با فراغ آسوده کاخ سفید را ترک کند و از سوی دیگر روس­ها از اتخاذ رویکرد درگیرانه­تر دولت بعدی ایالات متحده در سوریه نگرانی­هایی دارند. در کنار سرنوشت سیاسی بشار اسد، خط و رسم آینده­ی کشور سوریه نیز از موضوعات چالش­­آفرین مذاکرات است که بدون شک معامله­ای بر سر تعیین آینده سیاسی کردهای این کشور خواهد بود.

اگرچه کردها بیشترین قرابت استراتژیکی و همکاری نظامی را با سیاست آمریکا در سوریه دارند اما به دلیل اهمیت جایگاه حفظ ائتلاف با ترکیه برای منافع آمریکا در منطقه و در جنگ با داعش، باید از روی­گردانی ایالات متحده نسبت به انتظارات و آمال استقلال­طلبانه کردها در آینده حیرت زده نشد. در واقع ترکیه که تا پیش از فتح منبج توسط یگان­های مدافع خلق در موضعی انفعالی به­سر می­برد توانست با سیاست تنش­زدایی و اتحاد با روسیه ابتکار عمل را به­دست گرفته و ورق را به ضرر کردها برگرداند. سخنان جو بایدن معاون اوباما در سفر به ترکیه را که همزمان با آغاز ورود نیروهای ارتش این کشور  به خاک سوریه ایراد می­شد را می­توان شاهدی بر این مدعا دانست. بایدن در جریان این سفر اعلام داشت که «ترکیه دوستی بهتر از آمریکا ندارد و ما برای ارزش­های مشترک و امنیت مشترک در کنار هم هستیم». وی همچنین اذعان داشت که «واشنگتن قاطعانه باور دارد که مرز ترکیه باید از سوی ترکیه اداره شود و نباید هیچ گروه دیگری بر آن سلطه داشته باشند». در این جلسه بینالی ایلدرم  در موضوع ی.پ.گ گفت: «عناصر ی.پ.گ هرکز نخواهند توانست در غرب فرات حضور پیدا کنند» و بایدن نیز در اینباره گفت: «در صورتی که عناصر ی.پ.گ به غرب فرات بروند از آمریکا هیچ حمایتی دربافت نخواهند کرد». واقعیت آن است که سواحل مدیترانه­ای سوریه نه­تنها نقش استراتژیکی در همکاری منطقه­ای مدیترانه بر سر انرژی دارند، بلکه می­تواند یک ساحل طبیعی برای انتقال منابع انرژی عراق و ایران به اروپا فراهم کند. ترکیه برای تبدیل شدن به یک کانون انرژی، باید با بازیگران سوری برای کنترل غرب فرات مذاکراتی داشته باشد. سخنان بایدن به وضوح نشان داد که ترکیه و آمریکا قبول نمی­کنند که این بازیگر ی.پ.گ باشد.

همچنین کردها و روسیه سابقه­ی همکاری و اتحاد نظامی را دارند. از آغاز ناآرامی­ها در سوریه در سال ۲۰۱۱ تا کمتر از یک ماه پیش (آگوست ۲۰۱۶) کردها وارد رویاروی مستقیم نظامی با نیروهای بشار اسد نشدند و متقابلاٌ آنها نیز مناطق تحت کنترل کردها را بمباران نکردند. در بیست فوریه ۲۰۱۴ بثینه شعبان، مشاور سیاسیو رسانه­ای وقت دولت سوریه با انتشار بیانیه­ای اعلام کرد که کردها بر اساس توافق روسیه با دولت بشار اسد همکاری می­کنند. در اکتبر همان سال زمانی که مسکو اعلام کرد که آماده­ی همکاری با هر گروهی است که در سوریه بر علیه داعش می­جنگد، سیپان همو، فرمانده یگان­های مدافع خلق از روسیه خواست که این گروه را مسلح کرده و برای مبارزه با داعش با آنان همکاری کند. شاید بتوان بارزترین نمود همکاری مابین دو طرف در سال جاری را که به زنگ خطری برای ترکیه مبدل شد، همکاری نظامی روسیه با یگان­های کرد مستقر در محله­ی شیخ مقصود حلب را برشمرد. اما با این وجود، روسیه هیچگاه از طرح تجزیه سوریه حمایت نکرده است و در صورت نیاز به یک تصمیم نهایی در توافق متوجه اولویت­های متحدان دیگر خود چون ایران و حکومت سوریه خواهد بود. چنانکه آغاز عملیات زمینی ترکیه در خاک سوریه بدون داشتن چراغ سبز از جانب روسیه قابل تصور نیست.

در مجموع می­توان چنین نتیجه گرفت که با ورود مستقیم نظامی ترکیه به جنگ سوریه و عقب راندن یگان­های مدافع خلق به شرق رود فرات عملاٌ طرح شکل­گیری یک واحد مستقل سیاسی برای کردها در شمال سوریه تا حدود زیادی منتفی است و باید چشم­انتظار ادامه­ی نقش­آفرینی کردها در ائتلاف نیروهای علیه داعش و در نظر گرفتن کردها به عنوان هویت و نیرویی در چارچوب سوریه­­ای دموکراتیک در توافق احتمالی میان روسیه و آمریکا برای آینده­ی سوریه باشیم.

لینک کوتاه مطلب: http://mojahedan.com/?p=8432


این خبر را به اشتراک بگذارید :